Κατατέθηκε σήμερα ο προϋπολογισμός της Βουλής για το 2010. Γράφουνε οι εφημερίδες και λένε τα κανάλια πως είναι πρώτη φορά που μειώνεται ο προϋπολογισμός αυτός, και μάλιστα κατά 3.9 εκατομμύρια ευρώ. Οι 657.000 βέβαια προέρχονται από τη μείωση του αριθμού των ευρωβουλευτών, άρα θα γινότανε ούτως ή άλλως. Από την άλλη, αυξάνονται τα έξοδα κατά 425.000 ευρώ, λόγω "μισθολογικής ωρίμανσης" των υπαλλήλων...
Επίσης, θα μειωθούν τα έξοδα προμήθειας έργων τέχνης και κειμηλίων κατά 215.000 ευρώ... Δε μας λέει το ρεπορτάζ πόσα θα ξοδευτούν. Άκουσα επίσης πως για υπερωρίες των υπαλλήλων θα ξοδευτούν γύρω στα 5 εκατομμύρια (δυστυχώς δε συγκράτησα το ακριβές νούμερο).
Εγώ πάντως, μισθολογικά δεν έχω ωριμάσει καθόλου τα τελευταία χρόνια, εκτός από τις περιόδους που κάνω δεύτερη δουλειά, ενώ και τις υπερωρίες δεν τις πληρώνομαι, αφού πληρώνομαι με δελτίο παροχής υπηρεσιών (που ως γνωστόν θα σταματήσει να γίνεται, αλλά γίνεται μέχρι να σταματήσει).
Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι πως ο προϋπολογισμός ανέρχεται τελικά στα 218 εκατομμύρια ευρώ! Δηλαδή η μείωση που έγινε είναι 1.75%!!!
Με άλλα λόγια: ζούμε σε μια χώρα που το έλλειμα είναι φέτος γύρω στο 12%. Θέλουμε υποτίθεται να το μειώσουμε κατά 3% του χρόνου, ώστε να πέσει σε μονοψήφιο νούμερο. Και αυτοί που υποτίθεται πως θα το μειώσουν, δε μπορούν να μειώσουν τα έξοδα του δικού τους "μαγαζιού" παρά μόνο κατά 1.75%.
Η ΕΕ ετοιμάζεται να μας στέλνει τη Eurostat 2 φορές το χρόνο για έλεγχο, αλλά εμείς πρέπει ακόμα να αγοράζουμε έργα τέχνης για τη Βουλή και συνεχίζουμε να "ωριμάζουμε μισθολογικά".
Αυτές τις μέρες γίνεται σε εκθεσιακό χώρο του αεροδρομίου της Αθήνας η ετήσια έκθεση Ναυτικό Σαλόνι 2009. Σαν Οδυσσέας που σέβεται τον εαυτό του έχω μια ιδιαίτερη σχέση με τη θάλασσα και είπα να πάω μια βόλτα, αν και από το περσινό έμεινα απόλυτα απογοητευμένος. Εδώ να σημειώσω πως είχα την τύχη να πάω 2 φορές στο Ναυτικό Σαλόνι του Παρισίου πριν λίγα χρόνια, οπότε η σύγκριση είναι αναπόφευκτη.
Στο Παρίσι (και σε όλα τα μεγάλα Ναυτικά Σαλόνια της Ευρώπης), αφιερώνεται ένα μεγάλο, το μεγαλύτερο ίσως, τμήμα της έκθεσης, σε ιστιοπλοϊκά σκάφη. Υπάρχουνε σκάφη για όλα τα γούστα και όλα τα πορτοφόλια. Από βαρκάκια των 2.000 ευρώ και μικρά ιστιοπλοϊκά των 20.000 ευρώ έως πανάκριβα σκάφη των 400.000 ευρώ, και κάποια καταμαράν που ξεκινάνε από 1.000.000 ευρώ και μπορείς να τα επισκεφθείς μόνο με ραντεβού ή πρόσκληση. Και φυσικά υπάρχει κάποιο τμήμα της έκθεσης με μηχανοκίνητα, ταχύπλοα, κλπ.
Αντίθετα, στην Αθήνα, το 75% τουλάχιστον της έκθεσης (που είναι πολύ μικρότερη), είναι αφιερωμένο σε μηχανοκίνητα σκάφη. Από αρκετά φτηνά έως αρκετά ακριβά. Στη φετινή έκθεση υπήρχανε τρία (3!) μόνο ιστιοπλοϊκά σκάφη! Το μικρότερο, το Hanse 350, κοστίζει αρκετά πάνω από 100.000 ευρώ, ενώ τα μεγαλύτερα είχανε τιμή χωρίς ΦΠΑ 350.000 ευρώ!
Αναρωτιέμαι, σε ποιον απευθύνεται αυτή η έκθεση? Πόσοι άνθρωποι μπορούν να διαθέσουν τόσα χρήματα για ένα χόμπυ στην Ελλάδα? Και αυτό, τη στιγμή που υπάρχουν πολύ όμορφα μικρά σκάφη με πολύ χαμηλότερες τιμές. Ένας φίλος μού εξήγησε πως στην Ελλάδα η ιστιοπλοΐα δεν είναι άθλημα ή χόμπυ, αλλά lifestyle. Μάλλον έτσι εξηγείται. Γι'αυτό και τα περιοδικά του χώρου είναι περιοδικά lifestyle.
Πριν 2-3 εβδομάδες βρέθηκα στη Λωζάννη της Ελβετίας. Η πόλη είναι πάνω στη λίμνη Leman και την Κυριακή το μεσημέρι-απόγευμα ήταν γεμάτη ιστιοπλοϊκά. Πολύ μικρότερα από αυτά που κυκλοφορούν εδώ, αλλά οι άνθρωποι τα χαιρόντουσαν. Ενώ εδώ μπορεί να νοικιάσουμε ένα σκάφος το καλοκαίρι για μια βδομάδα, για να είμαστε in... Ναυτικός λαός!
Σε μία από τις πρώτες μου αναρτήσεις, το Σεπτέμβριο του 2006, έγραφα για τους λόγους που κρατάνε νέους επιστήμονες μακριά από την Ελλάδα. Το θέμα με απασχολούσε ιδιαίτερα εκείνη την περίοδο, γιατί προσπαθούσα να αποφασίσω κι εγώ αν θα επιστρέψω ή όχι, μετά από 8 χρόνια σε Αμερική και Ευρώπη. Τελικά επέστρεψα.
Ήταν μία απόφαση που πήρα για καθαρά προσωπικούς λόγους (όπως το 99.99% όσων επιστρέφουν) και δεν έχω μετανιώσει. Συχνά όμως φίλοι και γνωστοί με ρωτάνε "Τι ήθελες και γύρισες?". Είναι κάτι που σκέφτομαι κι εγώ κάθε φορά που απογοητεύομαι από αυτά που βλέπω γύρω μου. Ποιος είναι λοιπόν ο απολογισμός των τελευταίων 2.5 χρόνων?
Τους 4 πρώτους μήνες εργάστηκα σε μεγάλο ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα. Ήμουνα ανασφάλιστος και έπαιρνα λεφτά μαύρα (τα έπαιρνε άλλος και μου έδινε ένα μέρος...), γιατί μέχρι να δουλέψει η ασφάλισή μου εδώ και να κάνω έναρξη επαγγέλματος πέρασε καιρός. Έφταιγα κι εγώ για την καθυστέρηση, αλλά σε καμία άλλη χώρα δε μου είχε τύχει τίποτε απ'όλα αυτά. Η έναρξη επαγγέλματος στην εφορία, το μπλοκάκι και οι αποδείξεις που κόβω, για να πληρώνομαι από συμβάσεις με επιταγές (που πρέπει εγώ μετά να καταθέσω στην τράπεζα, αντί να γίνεται αυτόματη κατάθεση), μου φαίνονται ακόμα και σήμερα τριτοκοσμικά.
Ακολούθησαν 12 μήνες στρατιωτική θητεία. Το απόλυτο τίποτα. Προσπαθούσα να δουλεύω σε κάποιες άδειες, για να εξασφαλίσω χρηματοδότηση για μετά. Παράλληλα με περίμενε θέση σε μεγάλη ιδιωτική εταιρεία στην Αγγλία.
Λίγο πριν το τέλος της θητείας μου, εγκρίθηκε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για τη δουλειά μου, για 4 χρόνια. Αποφάσισα λοιπόν να παραμείνω, ελπίζοντας για το καλύτερο. Η χρηματοδότηση αυτή ήρθε ως "συμπλήρωμα του εισοδήματός μου" (το οποίο ήταν μηδέν...), με αποτέλεσμα να είναι αρκετά χαμηλή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, αλλά υποφερτή αν έχεις την τύχη να έχεις δικό σου σπίτι και δεν πληρώνεις νοίκι. Στην προσπάθειά μου να αυξήσω λίγο το εισόδημά μου, έκανα μία αίτηση για υποτροφία από το ΙΚΥ. Η αίτηση απορρίφθηκε, με πολύ χαμηλή βαθμολογία στο τελικό στάδιο, κάτω από συνθήκες πλήρους αδιαφάνειας, με διαδικασία όμως απόλυτα σύμφωνη με το νόμο. Έκανα καταγγελία στο Συνήγορο του Πολίτη για να πάρω απάντηση πως "η διαδικασία αυτή φαίνεται να είναι αντισυνταγματική, αλλά δεν έχουμε δικαιοδοσία να πούμε κάτι τέτοιο". Το ΙΚΥ και το Υπουργείο Παιδείας δεν απάντησαν ποτέ. Σημειώνω πως ο σχετικός νόμος έχει την υπογραφή του κ. Ευθυμίου του ΠΑΣΟΚ, από το 2004.
Έκανα επίσης αίτηση για να διδάξω ως ωρομίσθιος σε στρατιωτικές σχολές. Με πήρανε την πρώτη χρονιά για μάθημα άσχετο με την ειδικότητά μου, αλλά πήγα. Πληρώνουνε αρκετά καλά, αλλά διαπίστωσα πως το επίπεδο των μαθητών τους, που έχουνε περάσει με πανελλήνιες εξετάσεις, είναι επίπεδο 2ας Γυμνασίου, και δυστυχώς δεν υπερβάλλω. Φέτος (δεύτερη χρονιά), δε με πήρανε στη σχολή που ήμουνα πέρυσι. Το "αστείο" είναι πως δεν σε ειδοποιούν πως δε σε παίρνουνε, και αυτό στην Ελλάδα θεωρείται φυσιολογικό. Σε άλλη σχολή που έκανα αίτηση, αναμένω ακόμα την απόφαση, που καθυστερεί λόγω αλλαγής της κυβέρνησης, καθώς πρέπει να υπογραφεί από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας! Χελλόου!! Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας υπογράφει ΚΑΘΕ χρόνο ένα χαρτί που λέει ποιος θα διδάξει στους πρωτοετείς υπαξιωματικούς μαθηματικά, φυσική, αγγλικά, γυμναστική και ιστιοπλοΐα!!! Σόρρυ, αλλά δυσκολεύομαι να το κατανοήσω.
Παράλληλα, μέσα στην προηγούμενη χρονιά, άνοιξε θέση, σε βαθμό λέκτορα, ακριβώς στο αντικείμενό μου, σε στρατιωτική σχολή και πάλι. Η ιδέα της μόνιμης θέσης σε στρατιωτική σχολή δε με ενθουσίαζε, αλλά αποφάσισα να κάνω αίτηση. Για 3 θέσεις ήμασταν 5 υποψήφιοι. Κατά διαβολική σύμπτωση, οι 2 που προερχόμασταν από το εξωτερικό ήμασταν άτυχοι. Από την Ελλάδα δεν υπήρχαν άλλοι υποψήφιοι εκτός των 3 που πήραν τις θέσεις. Οι συνεντεύξεις είχαν διάρκεια 7-8 λεπτών (με το ρολόι), παρουσιάσεις δεν έγιναν, και συστατικές επιστολές δε ζητήθηκαν. Σε σχετικό υπόμνημά μου μάλιστα, έλαβα την απάντηση πως "δεν είναι δουλειά της εισηγητικής επιτροπής να αναζητήσει συστατικές επιστολές"!!! Σωστά, είναι δουλειά της γιαγιάς μου, αλλά ξέχασε να το κάνει.
Κάτι άλλο που με εντυπωσίασε είναι το γεγονός πως εδώ και 3 χρόνια τουλάχιστον, δεν είχε προκηρυχθεί ούτε ένα εθνικό ερευνητικό πρόγραμμα! Εδώ κάνω παρένθεση, και λέω πως είμαστε με διαφορά τελευταίοι στη χρηματοδότηση της έρευνας στην ΕΕ-27 με 0.5% του ΑΕΠ, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ έχει περίπου 1.5%, οι ΗΠΑ περίπου 3%, και χώρες όπως η Σουηδία και η Γερμανία κοντά στο 4%. Η πολυαναμενόμενη προκήρυξη έγινε φέτος, μέσω των προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2007-2013. Τη στιγμή που έγινε η προκήρυξη, στη Γερμανία ετοίμαζαν τα Midterm reports για τα προγράμματα που είχαν ξεκινήσει το 2007... Η προκήρυξη έγινε αρχές Αυγούστου, με ημερομηνία υποβολής των προτάσεων 16 Οκτωβρίου. Είναι υποχρεωτική μάλιστα η συμμετοχή επιχειρήσεων σε όλες τις προτάσεις. Με άλλα λόγια υπήρχε χρόνος 1.5 μόνο μήνα για να στηθεί μία πρόταση. Όποιος έχει στοιχειώδη εμπειρία από αυτά τα θέματα, γνωρίζει πως ο χρόνος αυτός είναι πολύ λίγος. Τελικά δόθηκε παράταση, 3 μόλις μέρες πριν την λήξη της προθεσμίας. Πολλοί είχαν υποχρεωθεί να εγκαταλείψουν τις προτάσεις τους λόγω έλλειψης χρόους, ενώ άλλοι ήταν έτοιμοι να υποβάλουν προχειρογραμμένες προτάσεις. Στα γραφειοκρατικά του θέματος: για την υποβολή κάθε πρότασης απαιτούνται 2 αντίτυπα σε χαρτί και ένα CD! Επίσης, για πανεπιστήμια, υπογραφές του πρύτανη που βεβαιώνουν ότι έχει λάβει γνώση της πρότασης και την εγκρίνει, καθώς και υπογραφές πολλών άλλων υπεύθυνων δηλώσεων. Μόνο και μόνο η συλλογή αυτών των υπογραφών μπορούσε να πάρει μία εβδομάδα. Αντίθετα, σε ευρωπαϊκές προτάσεις απαιτείται μόνο η online υποβολή της πρότασης, χωρίς καμία υπογραφή.
Σχετικά πρόσφατα, προκηρύχθηκε και άλλη μία κατηγορία προγραμμάτων. Για αυτά ακούγεται από διάφορους πως ήδη έχει αποφασιστεί ποιοι θα πάρουν τη χρηματοδότηση. Ασχετα με το αν αυτό ισχύει ή όχι, μόνο και μόνο το γεγονός ότι κυκλοφορεί η φήμη σημαίνει πως κάποιοι την έχουν πατήσει στο παρελθόν.
Μετά από όλα αυτά, η μόνη μου ελπίδα εξακολουθούν να είναι τα ευρωπαϊκά προγράμματα και κάποιες λίγες πηγές του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα. Με ρωτάνε φίλοι αν θα ξαναφύγω, και τους λέω πως ελπίζω να μη χρειαστεί. Αν χρειαστεί, αμφιβάλλω αν θα ξαναέρθω ακόμα και για διακοπές...
Δεν τα γράφω όλα αυτά για να γκρινιάξω. Αισθάνομαι τυχερός που έχω δουλειά εδώ, πάνω στο αντικείμενό μου. Ξέρω κόσμο που ήρθε, είδε και... δυστυχώς ξαναέφυγε. Ελπίζω η νέα κυβέρνηση να κάνει πράξη τα όσα λέει περί μείωσης γραφειοκρατίας (έχω υπολογίσει πως χάνω τουλάχιστον μία εργάσιμη βδομάδα το χρόνο λόγω γραφειοκρατίας!), και περί αξιοκρατίας. Σε προεκλογικές δηλώσεις είχε ακουστεί μάλιστα και μεγάλη αύξηση της χρηματοδότησης για έρευνα. Σε εποχές όμως που το έλλειμα του προϋπολογισμού είναι 12%, αυτό είναι μάλλον δευτερεύον...
Τελικά μάλλον δεν είμαι ο μόνος που πιστεύει πως ο Κωστάκης προκήρυξε εκλογές για να πίνει με την ησυχία του ουζάκια στη Ραφήνα... (Σκίτσο του Ηλία Μακρή από την Καθημερινή της Παρασκευής 18/9/2009)
Πριν λίγη ώρα ήρθε μήνυμα στο κινητό μου τηλέφωνο, που έλεγε τα εξής:
"Ο ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΑΡΧΙΣΕ ΚΑΙ ΖΗΤΩ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΣΟΥ. ΑΝ ΕΧΕΙΣ ΧΡΟΝΟ ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΕ ΣΤΟ 210-9249487-9. ΝΤΟΡΑ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ. ΞΕΚΑΘΑΡΑ. Α ΑΘΗΝΩΝ."
Έψαξα το νούμερο στον κατάλογο του ΟΤΕ, και είναι πράγματι από το πολιτικό γραφείο της κας. Μπακογιάννη. Και αναρωτιέμαι εγώ τώρα: 1. Πού βρήκε η κα. Μπακογιάννη (ή μάλλον οι βοηθοί της) το τηλέφωνό μου? Το βρήκε από κάποιον γνωστό μου στη ΝΔ ή στέλνει μηνύματα σε όποιο νούμερο πέσει στα χέρια τους? 2. Δεν έχει σκεφτεί ποτέ η κα. Μπακογιάννη πόσο ενοχλητικά είναι τα μηνύματα αυτά για τον περισσότερο κόσμο? 3. Το "Ξεκάθαρα" τι ακριβώς σημαίνει? Μήπως θα έπρεπε να μου το εξηγήσουν λίγο παραπάνω? Γιατί δε μου είναι ξεκάθαρο τι σημαίνει ξεκάθαρα...
ΥΓ: Σήμερα το πρωί με το που μπήκα στο χώρο της Πολυτεχνειούπολης Ζωγράφου είδα ομάδα φοιτητών(?) να κολλάνε αφίσες του ΚΚΕ σε όποιον τοίχο βρίσκανε άδειο. Τους ρώτησα αν θα τις κατεβάσουνε μετά τις εκλογές και απαντήσανε πως θα κολλήσουνε από πάνω άλλες αφίσες σχετικές με την επικαιρότητα... Είμαστε τριτοκοσμικοί... Και αυτοί που κολλάνε αφίσες και εμείς που τους ανεχόμαστε...
Είπε ένας φίλος: "Κάποιος πρέπει να εξηγήσει στον Κωστάκη πως το να προκηρύσσεις εκλογές δεν είναι σα να ξαναρχίζεις την ίδια πίστα στο PlayStation 3!".
Το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε έπεσε στα χέρια μου το τελευταίο τεύχος του Newsweek. Ξεφυλλίζοντάς το, το μάτι μου έπεσε σε ένα άρθρο με τίτλο “BrainDrain”, στο κομμάτι που αφορά τη Λατινική Αμερική. Το διάβασα με ενδιαφέρον, μια που το θέμα απασχολεί έντονα και την Ευρώπη (αλλά προφανώς όχι την Ελλάδα).
Το άρθρο μιλάει κυρίως για τη Βενεζουέλα, όπου την τελευταία δεκαετία (μετά την άνοδο του HugoChavezστην εξουσία) παρατηρείται έντονο κύμα φυγής νέων, μορφωμένων ανθρώπων από τη χώρα, κυρίως προς τις ΗΠΑ αλλά και προς άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ευρώπης. Πολλοί από αυτούς που βρίσκονταν ήδη στο εξωτερικό δε σκέφτονταί πλέον την επιστροφή τους, ενώ όσοι έχουν ευρωπαϊκή καταγωγή προσπαθούν να εξασφαλίσουν ευρωπαϊκό διαβατήριο. Σύμφωνα με μία εκτίμηση 1 εκατομμύριο άνθρωποι έφυγαν από τη χώρα από τότε που ο Chavez πήρε την εξουσία. Σύμφωνα με το περιοδικό, παρόμοια τάση παρατηρείται και σε άλλες χώρες που ακολουθούν πολιτική παρόμοια με της Βενεζουέλας, όπως η Βολιβία, ο Ισημερινός και η Νικαράγουα.
Μία πρόσφατη έρευνα του ινστιτούτου LatinAmericanEconomicsystemδιαπίστωσε πως ο αριθμός των “highlyskilledworkers” που φεύγουν από τη χώρα αυξήθηκε κατά 216% από το 1990 μέχρι το 2007. Πολλοί από αυτους που έφυγαν το έκαναν διότι έχασαν τις δουλειές τους όταν τόλμησαν να μιλήσουν κατά της κυβέρνησης ή να απεργήσουν αντιδρώντας σε επιλογές της κυβέρνησης. Π.χ. 22,000 άτομα απολύθηκαν όταν τόλμησαν να απεργήσουνγια να διαμαρτυρηθούν για το διορισμό στη θέση του διοικητή της PetroleosdeVenezuela (PDVSA), μίας από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες στον κόσμο, ενός καθηγητή πανεπιστημίου χωρίς καθόλου πείρα στο χώρο. 4,000 από αυτούς τώρα δουλεύουν στο εξωτερικό. Ένας καθηγητής πανεπιστημίου εξαναγκάστηκε σε παραίτηση όταν δημοσίευσε έρενα με το συμπέρασμα πως η επιστημονική έρευνα στη χώρα βρίσκεται σε χαμηλό 30 χρόνων.
Υπολογίζεται πως περίπου 9,000 επιστήμονες από τη Βενεζουέλα εργάζονται μόνο στις ΗΠΑ. Κάποιοι από αυτούς έχουν επιχειρήσει να επιστρέψουν, αλλά διαπίστωσαν πως αν δεν υποστηρίζεις το κόμμα, δεν έχεις ελπίδες για τίποτα. Άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Κολομβία, που είχαν παρόμοιο πρόβλημα στο παρελθόν, διαπιστώνουν τώρα πόσο δύσκολο είναι να προσελκύσουν πάλι τους επιστήμονες που έχουν ήδη φύγει.
Διαβάζοντας όλα αυτά διαπίστωσα τρομακτικές ομοιότητες με τη χώρα μας. Σίγουρα, οι δικές μας κυβερνήσεις δε μπορούν να συγκριθούν με του HugoChavez, αλλά η φυγή και δυσκολία επιστροφής νέων επιστημόνων είναι υπαρκτή και (φοβάμαι) με ανοδική πορεία. Και εμείς πώς αντιδρούμε?
Η χρηματοδότηση για την έρευνα στη χώρα μας είναι περίπου στο 1/3 του μέσου όρου της ΕΕ (και μειώνεται!).
Τα τελευταία 3 χρόνια δεν έχουν προκηρυχθεί εθνικά ερευνητικά προγράμματα!
Όταν επιστήμονες από το εξωτερικό προσπαθούν να μπουν σε ελληνικά πανεπιστήμια, οι αιτήσεις τους απορρίπτονται, πολύ συχνά με γελοίες δικαιολογίες.
Οι εκλογές προέδρων σχολών και πρυτανικών αρχών στα πανεπιστήμια γίνονται με βάση κομματικά κριτήρια, μέσω των κομματικών νεολαιών.
Μεταπτυχιακοί φοιτητές μονιμοποιούνται στα πανεπιστήμια με συμβάσεις αορίστου χρόνου!
Οι διαγωνισμοί για τις ελάχιστες κρατικές υποτροφίες (ΙΚΥ) είναι πολύ συχνά στημένοι.
Δυστυχώς όλα δείχνουν πως αν δεν αλλάξει κάτι ΑΜΕΣΑ, τα πράγματα θα γίνουν πολύ χειρότερα. Γνωρίζω ανθρώπους που στα 30 τους αποφάσισαν να φύγουν από την Ελλάδα προς αναζήτηση καλύτερης τύχης (τη βρήκανε πολύ γρήγορα και μάλιστα εν μέσω κρίσης...). Γνωρίζω επίσης πάρα πολλούς που ενώ θέλουνε πολύ να γυρίσουν πίσω, δεν το τολμάνε. Και προσπαθώ να αποφασίσω για τον εαυτό μου, που αν δε βρεθεί κάποια νέα πηγή χρηματοδότησης, σε ένα περίπου χρόνο θα πρέπει να αποφασίσω τι θα κάνω στο μέλλον...